Gevaarlijk werk

Historische datum 25 juli 1754 | Notaris Cornelis van Homrigh

Bedrijfsongevallen zijn van alle tijden, maar het gerucht ging dat in 1754 in een suikerraffinaderij wel een heel luguber ongeluk plaatsvond.

Suiker was in die tijd een belangrijk product en hier in Amsterdam stonden ruim negentig fabrieken die het ruwe product klaar maakten voor consumptie en export. Het riet dat in het Caribisch gebied door slaven werd verbouwd en voorbereid, werd in Amsterdam verfijnd door laag opgeleide en slecht betaalde arbeiders. Zij zuiverden rietsap door het herhaaldelijk te verhitten om de onzuiverheden die naar de oppervlakte kwamen eruit te kunnen halen. De raffinaderij aan de Lauriergracht was de grootste in Amsterdam en bood werk aan maximaal 28 man.

'“in de klaarpan gevallen, het vlees afgekookt..."'

In de zomer van 1754 gaat in Amsterdam het gerucht dat er in de suikerraffinaderij aan de Lauriergracht een ongeluk is gebeurd, waarbij een van de knechten "in de klaarpan gevallen, het vlees afgekookt en vervolgens deszelvs gebeenten onder het fornuis verbrand zoude zijn."

Het oorspronkelijke pand is in 1880 afgebrand, maar op de afbeeldingen zijn de gevel en de klaarpannen van de fabriek te zien. De pannen zijn inderdaad groot genoeg dat een volwassen man erin zou kunnen vallen en onder het fornuis zien we de kolen waarmee werd gestookt.

Vermoedelijk was dit gruwelijke verhaal niet meer dan een achttiende-eeuws broodje aap. Op 25 juli komt een aantal werknemers van Jan Christiaan Leijding, eigenaar van de suikerraffinaderij, naar Homrigh om op verzoek van hun baas een verklaring af te leggen: het zevental is al een tijd dagelijks aanwezig geweest in de fabriek en geen van hen heeft het ongeluk meegemaakt.

Waar het verhaal vandaan komt? We weten het niet. Wat het bewuste laster van een concurrent van Leijding? Een stoere jongen die enge verhalen vertelde aan buurtkinderen? Of waren het de knechten zelf die de tijd doodden met het vertellen van griezelverhalen tijdens of na het werk?

Tags

18e eeuwAttestatie
Deel artikel

     
Geplaatst op

8 november 2016
Auteur

Redactie
Bron

   Attestatie
Tags

18e eeuwAttestatie
Gerelateerd

Deel artikel

     
   Gerelateerde artikelen