Gevangen op zee

Historische datum 11 september 1748 | Notaris Mattijs Maten de Jonge

In 1747, ten tijde van een Franse veldtocht tegen de Republiek, maakten Franse kapers de wateren voor Nederlandse schepen onveilig. Onverschrokken kooplui waagden zich toch op de zeven zeeën en durfden zich zelfs in de buurt van Franse steden te vertonen. Zo ook de bemanning van de Mars-en-Kock Galeij. Dat bleef echter niet zonder gevolgen...

De (over)moed van de bemanning van het schip leek beloond te worden. Het schip had zonder veel problemen de Franse steden Nantes, Cette en Marseille aan kunnen doen en was al op de weg terug naar Rotterdam. Maar toen ze om de punt van Frankrijk wilden varen, troffen ze bij het eiland Heijsant een snauwschip dat zonder vlag voer en steeds in de buurt van de Mars-en-Kock Galeij bleef varen. Tegen de avond wilden enkele opvarenden van de snauw aan boord van de Galeij komen. In het donker volgde een woordenwisseling, letterlijk opgenomen in de scheepsverklaring.

In gebroken Engels: 'Hola, wij koomen U aan boort'

De schipper, op zijn hoede vanwege de verdachte omstandigheden, antwoordde dat hij 's nachts niemand aan boord kon laten komen, voordat ze zich bekend hadden gemaakt.

'Zij waren Engelschen, van een Engelsch oorlogsschip'

Schipper: 'Welkom, in godsnaam aan boort, maar niet meer als drie man om de papieren te zien.'

De 'Engelsen' weigerden om slechts drie mannen aan boord te laten, maar de snauw bleef wel in de buurt varen. Er volgde een lange nacht voor de mannen aan boord van de Galeij. De snauw kwam steeds dichterbij en loste zelfs een schot! De bemanning van de Galeij schoot terug en verdedigde zich zo goed en kwaad als het kon, maar dat was voor de kapers op de snauw het teken om ze de volle laag te geven. De schietpartij tussen beide schepen duurde ruim drie uur. Hierbij sneuvelde aan Hollandse kant een van de passagiers.

De dag erna troffen zij hetzelfde snauwschip aan in de buurt van de Franse kust. Ditmaal voerde het de Franse vlag. Weer vuurde de snauw een schot, maar een verdere schietpartij bleef uit. Een deel van de bemanning van de Galeij werd gevangengenomen op de snauw.

'berooft en geplundert van geldt, orlogies, silver off goudt, als andersints meer'

Weer volgde een tweegesprek tussen beide schippers. De kapitein van de snauw vroeg waarom zij beschoten waren, waarop de schipper van de Galeij antwoordde 'dat het zelve ook niet en zoude zijn geschiedt, indien de snaauw zigh bekendt hadde gelieven te maken'. Het antwoord van de kapitein was duidelijk:

'De oorlogh tussen Vrankrijk en Holland is gedeclareert en gij zijt prijs'

De Galeij zelf werd in beslag genomen. Een aantal dagen later, voeren beide schepen de haven van Brest binnen. Hier werd bijna de gehele bemanning van de Mars-en-Kock Galeij 'in het gevangenhuijs gesmeeten', waar ze ruim twee weken op water en brood hebben geleefd. Toen de gevangenen werden vrijgelaten, was de Mars-en-Kock Galeij al op een veiling verkocht. De bemanning moest dus op een andere manier thuis zien te komen. De mannen zijn 'te landt gereijst' naar Morlaix, waar zij op een ander schip zijn gestapt. Ruim anderhalf jaar na vertrek, kwamen de mannen weer aan in Amsterdam.

Tags

18e eeuwAmsterdamScheepvaartKapingFrankrijkScheepsverklaring
Deel artikel

     
Geplaatst op

4 juli 2017
Auteur

Redactie
Bron

   Archiefbank
Tags

18e eeuwAmsterdamScheepvaartKapingFrankrijkScheepsverklaring
Gerelateerd

Deel artikel

     
   Gerelateerde artikelen