Verboden boek

Historische datum 21 augustus 1753 | Notaris Cornelis Staal

We denken graag terug aan de Republiek der Zeven Provinciën als een verlichte staat waar een hoge mate van vrijheid gold. Maar net zoals godsdienstvrijheid aan banden lag – katholieken mochten immers niet openlijk hun godsdienst bedrijven – waren ook andere vrijheden soms net even minder ruim dan verwacht. Notaris Cornelis Staal krijgt een verboden boek in handen en verzegelt het.

Vanuit heel Europa kwamen auteurs naar de Republiek om hun geschriften te laten drukken. Vaak was het voor hen door preventieve censuur onmogelijk om dit in hun eigen land te doen. Dit betekent echt niet dat in de Republiek alles mocht en kon. Er was hier sprake van repressieve censuur, waarbij een werk na het drukken verboden kon worden.

Allerlei soorten werk konden gecensureerd worden, zoals boeken, gravuren, gedichten, liedjes, toneelstukken, preken, tijdschriften, etc. De voornaamste redenen voor censuur waren laster, aanzetten tot oproer, belediging van binnen- en buitenlandse gezaghebbers, ketterij en het verspreiden van pornografie. Als straf kon iemand worden beboet, verbannen of gemarteld worden.

In een geval van censuur dat we in het notarieel archief hebben gevonden, werd Jacques La Caze in augustus 1753 bezocht door twee "knegten uit de boeijen" die hem vroegen naar een kopie van 'La voix des persecutez, cantate precedée d'un discours aux protecteurs de l'innocence'. De auteur van het boek was Louis-Charles Fougeret de Montbron, die onder andere erotica schreef. La Caze had het boek zelf gedrukt en verkocht het aan de mannen, die het meenamen naar notaris Cornelis Staal. Die verzegelt het boek.

In het gildenboek van de boekdrukkers lezen we dat het hoofd van de gilde door de schout verordonneerd werd om La Caze te ontbieden, wat hij gedaan heeft. Ook werd hem gezegd om aan alle leden van de gilde door te geven dat het boek 'La voix des persecutez, cantate precedée d'un discours aux protecteurs de l'innocence' verboden werd.

De inhoud van het boek is niet meteen duidelijk, maar de titel lijkt politiek geladen, hoewel het ook erotisch zou kunnen zijn.

Tags

18e eeuwAttestatieCensuurBoekdrukkersGilden
Deel artikel

     
   Gerelateerde artikelen