Echtscheiden in vroeger eeuwen


Mensen die voor 1811 wilden echtscheiden moesten een gang naar het stadhuis maken. Daar spraken de schepenen de echtscheiding uit. Van de registratie op het stadhuis worden we helaas niet veel wijzer. Gelukkig biedt ook hier het notarieel archief uitkomst, met daarin allerlei akten die met een echtscheiding van doen kunnen hebben.

Het proces om te kunnen scheiden start meestal met één of meerdere attestaties: verklaringen op verzoek van degene die van zijn of haar partner af wil. In die verklaringen wordt door familie, bekenden of buren uitgebreid verslag gedaan van de misère in het huisgezin. Naast de al eerder genoemde excessen betreffende dronkenschap, mishandeling en overspel komen we nog veel meer problemen tegen. Verkwisten van huishoudgeld, het steeds weer verpanden van huisraad of krankzinnigheid konden ook als reden worden opgevoerd.

'weegens verregaande oneenigheeden met malkanderen, inzaamenwooning niet langer kunnende continueeren'

Deze attestaties - soms zijn er ook juist attestaties opgetekend om iemand van de beschuldigingen vrij te pleiten - waren noodzakelijk om een scheiding bij de schepenen aan te vragen. Maar er kon nog veel meer via de notaris gedaan worden. Soms werden partijen door middel van een notariële insinuatie aangezegd, om schot in een juridische procedure te krijgen.

Bij een echtscheiding, zeker als geld in het spel was, moest altijd een akkoord gesloten worden. Zo'n akkoord kan onder verschillende namen voorkomen, bijvoorbeeld als een contract van separatie. Daarin staan alle afspraken waar beide partijen zich aan te houden hebben, ook als het gaat over de opvoeding van de minderjarige kinderen. Als toevoeging op het akkoord kunnen nog boedelinventarissen en kwitanties worden opgemaakt. Hoe meer geld men bezat, hoe meer akten er werden opgemaakt en hoe uitgebreider die akten zullen zijn.

'het geld, door den arbeid van haar man gewonnen, met drinken te verteeren'

De akten, en dan vooral de attestaties, geven een enorme schat aan informatie over het dagelijks leven van de betrokkenen. Over gebruiken en gewoonten uit het dagelijks leven, hoe en waarvoor men elkaar precies uitschold, hoe er tegen andere bevolkingsgroepen werd aangekeken en hoe mannen en vrouwen met elkaar omgingen.

Eigenlijk zou je bijna hopen dat je voorouders in vroeger tijden zo slecht met elkaar konden opschieten dat het op een echtscheiding uitdraaide. Voor de betrokkenen toen was dat natuurlijk een droeve zaak, maar huidige onderzoekers kunnen ervan genieten.

Deel artikel

     
Geplaatst op

8 november 2016
Auteur

Redactie
Gerelateerd

Deel artikel

     
   Gerelateerde artikelen