Vijfjarig meisje uit Batavia zonder moeder in Amsterdam

Historische datum 21 augustus 1758 | Notaris Cornelis van Homrigh

Willemina Markus was pas vijf toen zij werd meegenomen naar Amsterdam, haar moeder bleef in slavernij achter in Batavia. De laatste jaren is er meer aandacht voor het Nederlandse slavernijverleden in Azië. Gedurende de zeventiende en achttiende eeuwen leefden er vele tienduizenden mensen in gebieden onder het beheer van de Verenigde Oost-Indische Compagnie in slavernij. Sommige van hen kwamen uiteindelijk in de Republiek terecht, als knecht, dienstmeid en soms zelfs een kind, zoals Willemina.

Hoe het Willemina de eerste 12 jaar in Amsterdam vergaan is weten we niet. In 1722 trouwt Willemina op 17-jarige leeftijd met de tien jaar oudere Tomas Kronenburg van Zutphen. Bij de ondertrouw verklaart ze dat 'haar vader [..] een bootsman [is] geweest & haar moeder een slavin', de verplichte toestemming van haar ouders kan zij niet geven, omdat zij 'al 12 jaar hier te lande [is] geweest & weet derhalve niet of haar ouder ouders leeven, of doot sijn'.

Op 21 augustus 1758 komen we Willemina tegen bij notaris Cornelis van Homrigh om een legaat uit de erfenis van notaris Laurens van Gangel en zijn vrouw Rachel Post in ontvangst te nemen. Het legaat, bestaande uit twee obligaties van in totaal 6.000 gulden, was opgenomen in een testament van 16 maart 1733. Uit de akte blijkt dat Willemina's eerste man is overleden en dat zij inmiddels is hertrouwd en verhuisd naar de Achterhoek.

Wat precies de relatie van Willemina Markus met notaris Van Gangel en Rachel Post was en met wie zij als vijfjarig meisje naar de Republiek is gekomen is nog onduidelijk. Het betreffende testament is bij de brand van het stadhuis in 1762 zodanig beschadigd dat het op dit moment niet raadpleegbaar is. Wellicht dat er binnenkort nog een akte boven tafel komt die meer duidelijkheid verschaft.

Met dank aan controleur JWK.

Tags

SlavernijAziëBatavia18e eeuwTestamentKwitantie
Deel artikel

     
   Gerelateerde artikelen