Cornelis 
van Homrigh

Notaris van 1744 - 1802

Aantal akten 32.817  | Status project Klaar

Van Homrigh was maar liefst een halve eeuw lang notaris. Verwacht bij hem de rijkere Amsterdammer en kooplieden uit alle windstreken. Stapels wisselprotesten, maar ook scheepsverklaringen die bol staan van details over plantages en slavernij.
Leidsestraat +1
  Bekijk alle locaties

Cornelis van Homrigh werd in omstreeks 1718 geboren met als ouders Isaac van Homrigh en Geertruijd van Thiel. Samen met zijn broer Willem en zus Elizabeth woonde het gezin in Amsterdam, waar hij in 1744 benoemd werd tot notaris. Cornelis heeft zijn vak lang uit mogen oefenen, want hij is tot zijn overlijden in 1802 werkzaam geweest als notaris. In 1751 trouwde Cornelis met Anna Jacoba Bitter (geboren in 1729). Samen kregen ze zes kinderen, Willem, Jan Jacob, Cornelia Apollonia, Balthasar, Francina Geertruid en Isaac met wie hij in zijn huis/kantoor aan de Herengracht woonde. Cornelis' zoon Willem heeft het ambt van hem overgenomen en werd benoemd tot notaris in 1791.

De kennissenkring van Cornelis van Homrigh was bijzonder groot. Niet alleen had hij veel verschillende soorten klanten, maar ook met collega's onderhield hij veel contact. In de buurt van zijn kantoor, woonden ook zijn collega's Cornelis Staal, Wessel Kleef en Jan Ardinois. Ook de familie Calkoen was waarschijnlijk goed bevriend met Cornelis. Eén van zijn klerken was Martinus Joan Calkoen, een zoon van de bekende notaris Joan Calkoen die in 1755 bedankt had voor het notarisambt. Daarnaast werd hij ondersteund door Harmanus Bening, Ottho van Well en Gerrit Groen. Ook kreeg hij veel klanten die doorgestuurd werden door collega-notarissen. Van een aantal akten komen de klanten uit Leiden, waar zij werden doorgestuurd door een plaatselijke notaris.

De protocollen van Cornelis van Homrigh bieden een mooi beeld van ontwikkelingen binnen het notarisambt, omdat hij meer dan een halve eeuw zijn vak heeft mogen uitoefenen. Zijn klantenkring biedt een geweldige inkijk in de rijkere regionen van de Amsterdamse samenleving. Gezien de beroepen, herkomst en familierelaties van veel klanten, moeten zij van goede komaf zijn geweest. Onder andere veel internationale kooplieden kwamen naar Van Homrigh, want zijn protocollen staan bol van de wisselprotesten. Ook komen we veel overzeese plaatsen tegen in veel verschillende soorten akten. In een schuldbekentenis komen we Adriaan van den Bergh tegen die naar Ceijlon heen en terug voer. Ook de West-Indische koloniën, Suriname, Rio Demerary en Berbice komen regelmatig terug in de akten van Van Hormigh In transporten, scheepsverklaringen of wisselprotesten gaat het regelmatig over overzeese plantages die worden verhandeld.

De klanten van Van Homrigh zijn afkomstig vanuit alle windstreken. Nederlandse klanten, zoals de Lijcochthon-familie (een rijke familie uit Alkmaar) of de Lampsins, handelaars afkomstig uit Zeeland. Ook een telg van de Casenova's uit Zwitserland, kennissen uit Zweden en dus vele overzeese klanten kwamen bij Cornelis uit omdat hij gespecialiseerd was in wisselprotesten en een goede naam had.

Het waren echter niet allemaal exotische avonturen in de protocollen van Cornelis. Vooral in zijn vroege jaren moest hij het meer hebben van de 'gewone' klanten. Amsterdammers die opgezadeld zaten met een probleem en dat wilden vastleggen bij een notaris. In de vroegste protocollen van Van Homrigh komen we meer attestaties en insinuaties tegen. In de latere protocollen komen meer en meer handelaren naar de notaris. Een gevolg van zijn goede naam, of van toenemende handel op Amsterdam? Ook regelde Van Homrigh regelmatig zaken voor zijn familie. Hoewel notarissen directe familie niet mochten helpen in verband met belangenverstrengeling, komen de namen van Balthasar (een zoon) en Elizabeth van Homrigh (een zus) toch meerdere malen voor in de akten van Cornelis.

Verhalen uit de akten van deze notaris

Een brief en testament uit Axim 

Slavenhandel, goud, Afrikaanse vrouwen en Euro-Afrikaanse kinderen. Een brief en het testament van Johann Christiaan Fennekol geven een inkijkje in het leven van een Europeaan aan de kust van Afrika in de achttiende eeuw.
Lees meer  

Met man en muis verongelukt 

Deze zomer begint de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed met de berging van het VOC-schip Rooswijk dat in 1740 met man en muis verging. Eén van de matrozen was Thomas Huijdekoper, wiens VOC carrière slechts één dag geduurd heeft.
Lees meer  

Het Wisselprotest II: De Bankencrisis 1763 

Moest Cornelis van Homrigh in 1772 gemiddeld twee keer per dag de deur uit om te protesteren wegens het niet accepteren van een wisselbrief, in 1763 was hij figuurlijk gesproken nog hele dagen op pad. De europese bankencrisis van dat jaar was de red...
Lees meer  

Vijfjarig meisje uit Batavia zonder moeder in Amsterdam 

Willemina Markus was pas vijf toen zij werd meegenomen naar Amsterdam, haar moeder bleef in slavernij achter in Batavia.
Lees meer  

Vrijheid per testament 

Een bijdrage van historicus Jean Jacques Vrij over het lot van de Surinaamse bedienden Quakoe en Seraphine in Amsterdam.
Lees meer  

Geld lenen aan plantages op het eiland St. Croix 

In 1770 investeerde Prins Willem V duizenden guldens in een negotiatiefonds ten behoeve van plantages in het Caribisch gebied.
Lees meer  

Mensen kopen in Amsterdam 

Zonder een stap in de kolonie te hoeven zetten, kon je in Amsterdam eigenaar worden van honderden tot slaaf gemaakte Afrikanen in Suriname.
Lees meer  

Het Wisselprotest 

Stápels wisselprotesten komen we tegen bij notaris Cornelis van Homrigh. Wat is nu precies een wisselprotest en waarvoor diende deze veelvuldig terugkerende akte?
Lees meer  

De familie Cazenove 

Cazenovia, een kleine stad in de staat New York in wat wij tegenwoordig kennen als de Verenigde Staten. De stad is vernoemd naar Theophile Cazenove, een telg uit de bekende familie.
Lees meer  

Wanorde aan de Westermarkt 

Een buurman verstoort de lessen van schoolmeester Vetkoper met veel kabaal en obscene liedjes vanaf de zolderverdieping.
Lees meer  

Zwarte dienstbode op de Herengracht 

Families uit de koloniën die zich in de 18e eeuw in Amsterdam vestigden, namen vaak zwarte huisbedienden mee, zoals Charlotte Reda uit Berbice.
Lees meer  

Gevaarlijk werk 

Een knecht van de suikerraffinaderij viel in de klaarpan en werd levend gekookt. Waar of niet waar?
Lees meer  

Locatie(s) Cornelis van Homrigh

Leidsestraat
1744-1745
Herengracht tussen Raadhuisstraat en Leidsestraat
1746-1796