Valsheid in geschrifte

De informatie in notariële akten is altijd goudeerlijk en oprecht. Althans, dat is wat de comparanten willen dat we geloven. Onder ede en met droge ogen beweren gewiekste zakenlieden dat al hun intenties waarachtig zijn. Maar is dit wel zo? 

Historische datum achttiende eeuw

Gedwongen in dienst van de Spaanse koning

Schipper Jan Jacobsz Marsch van de Amsterdamse koopvaarder de Margaretha Galeij was op 6 april 1732 ten einde raad. Hij was met zijn schip nietsvermoedend de haven van Alicante binnengelopen en onmiddellijk had de Spaanse bevelhebber daar zijn schip in beslag genomen. 

Eerste algemene zeventiende-eeuwse Nederlandse HTR-model gepubliceerd!

De afgelopen jaren zijn er in ons project Crowd Leert Computer Lezen enorm veel scans getranscribeerd. Een groot deel van deze scans zijn gebruikt in een Transkribus-model dat samen met Chronicling Novelty is gemaakt en dat nu voor alle gebruikers van Transkribus gratis beschikbaar wordt gemaakt. Een droom wordt daarmee werkelijkheid: de lastig leesbare handschriften uit de zeventiende eeuw zijn voortaan automatisch te lezen! 

Historische datum 22-12-2021

Lea Ambrosius, de vrouw van dertig testamenten

Tijdens het indexeren bij Alle Amsterdamse Akten kwam een naam wel heel vaak voor: Lea Ambrosius de Swart. Ze liet in de periode 1671-1678 bijna jaarlijks (tot zelfs vijf keer per jaar) een testament opstellen voor de Amsterdamse notaris Jacob de Winter. Wie was deze vrouw en waarom ging zij zo vaak naar de notaris? 

Steentje
bijdragen?

Lees hier hoe  

Bloedbad in de Utrechtsedwarsstraat

Volkhouder Johan Philip Burger gaat zich aan sterke drank te buiten, met de bekende gevolgen voor zijn vrouw, Anna Margaretha Kletting, die hij razend en vloekend mishandelt, en zijn huisraad, dat hij regelmatig aan stukken slaat. 

Zelf
onderzoeken?

Ga naar de index  

Negen valkeniers

Op de heen- en terugweg van Amsterdam naar Archangelsk deed schipper Barthel Colijn het schiereiland Kola aan. Waarom precies? 

Historische datum 1740

Zo´n 70 schilderijen en enkele losse prenten

In de boedelinventaris van Christiaan van Tarelink (1726-1797) is, na de beschrijving van de inhoud van alle vertrekken van zijn huis aan de Herengracht, een aparte lijst opgenomen met een beschrijving van zijn schilderijen. Het is dan ook een prachtige collectie met werk van een aantal beroemde schilders uit de 17e eeuw. 

vondst

Adriana vanden Bergh als Euterpe

De Amsterdamse koopman Jan vanden Berch legateerde op 24 mei 1650 ‘aen sijn broeders dochter Adriana vanden Berch haer Contrefeijtsel geschildert door Jacob Backer mette vergulde lijst’. Het hart van musicoloog Thiemo Wind maakte een sprongetje van vreugde bij het vinden van dit testament. Eindelijk was het raadsel opgelost. De vondst leidde tot een dubbele identificatie. 

Historische datum 24 mei 1650

Vechten op de Witte Duif

De eerste keer dat een Europees schip de Hudsonrivier opvoer was in 1609. Toen was het de 'Halve Maen', waarop Henry Hudson kapitein was. Daarom draagt de rivier nu zijn naam. Na de 'Halve Maen' volgden diverse Nederlandse schepen, allemaal op zoek naar bevervellen en andere pelterijen die van de lokale bevolking gekocht konden worden. Meestal verliep de handel met de inheemsen goed. Maar soms niet. Dit is het verhaal van een handelsreis die bijna verkeerd afliep. 

Historische datum December 1619

Steentje
bijdragen?

Lees hier hoe  

Over het
project

Meer informatie  
projectupdate

30,000

aantal protocollen

Een slaafgemaakte familie in Amsterdam

In 1783 werden Anthony, zijn vrouw Magdalena en hun zoontje Emanuel vanuit Curaçao naar Amsterdam meegenomen. Daar kwamen zij terecht in een woning aan de Nieuwe Herengracht, het huidige nummer 105. 

dossier

Gastbijdragen

Cardamom, curcuma, campher, catoen, caliatourhout en meer

Op 5 juli 1797 wordt bij Jan Harmsen een koopcontract getekend voor de levering van enorme hoeveelheden specerijen, hout, koffie, katoen en andere zaken aan een handelscompagnie in Denemarken omdat het vrijwel onmogelijk is de kostbare Indische producten uit Batavia naar Amsterdam te vervoeren. Wat was er aan de hand? 

Potasch

Aan boord van Amsterdamse schepen komen we regelmatig vaten potasch tegen in scheepsverklaringen. Eerste associatie met het begrip potasch zijn de kluchten met de Joodse kooplieden Potasch en Perlemoer in de hoofdrol. Maar wat is potasch eigenlijk? Waar kwam het vandaan en waar werd het voor gebruikt? 

Botto's American Dream

Op twaalfjarige leeftijd vertrekt Botto Scultetus Aeneae met een Amerikaans schip naar de Verenigde Staten, vol verwachtingen van heldendaden en avontuur. Op veertienjarige leeftijd staat hij weer op de stoep van zijn ouderlijk huis in Amsterdam, volledig berooid, verwaarloosd, en getraumatiseerd. 

Over het
project

Meer informatie  
De beste verhalen uit het archief
van de Amsterdamse notarissen

Bloedbad in de Utrechtsedwarsstraat

Volkhouder Johan Philip Burger gaat zich aan sterke drank te buiten, met de bekende gevolgen voor zijn vrouw, Anna Margaretha Kletting, die hij razend en vloekend mishandelt, en zijn huisraad, dat hij regelmatig aan stukken slaat. 

projectupdate

17,736

akten deze maand

Een slaafgemaakte familie in Amsterdam

In 1783 werden Anthony, zijn vrouw Magdalena en hun zoontje Emanuel vanuit Curaçao naar Amsterdam meegenomen. Daar kwamen zij terecht in een woning aan de Nieuwe Herengracht, het huidige nummer 105. 

Valsheid in geschrifte

De informatie in notariële akten is altijd goudeerlijk en oprecht. Althans, dat is wat de comparanten willen dat we geloven. Onder ede en met droge ogen beweren gewiekste zakenlieden dat al hun intenties waarachtig zijn. Maar is dit wel zo? 

Historische datum achttiende eeuw
dossier

Gastbijdragen

Negen valkeniers

Op de heen- en terugweg van Amsterdam naar Archangelsk deed schipper Barthel Colijn het schiereiland Kola aan. Waarom precies? 

Historische datum 1740

Cardamom, curcuma, campher, catoen, caliatourhout en meer

Op 5 juli 1797 wordt bij Jan Harmsen een koopcontract getekend voor de levering van enorme hoeveelheden specerijen, hout, koffie, katoen en andere zaken aan een handelscompagnie in Denemarken omdat het vrijwel onmogelijk is de kostbare Indische producten uit Batavia naar Amsterdam te vervoeren. Wat was er aan de hand? 

Gedwongen in dienst van de Spaanse koning

Schipper Jan Jacobsz Marsch van de Amsterdamse koopvaarder de Margaretha Galeij was op 6 april 1732 ten einde raad. Hij was met zijn schip nietsvermoedend de haven van Alicante binnengelopen en onmiddellijk had de Spaanse bevelhebber daar zijn schip in beslag genomen. 

Zo´n 70 schilderijen en enkele losse prenten

In de boedelinventaris van Christiaan van Tarelink (1726-1797) is, na de beschrijving van de inhoud van alle vertrekken van zijn huis aan de Herengracht, een aparte lijst opgenomen met een beschrijving van zijn schilderijen. Het is dan ook een prachtige collectie met werk van een aantal beroemde schilders uit de 17e eeuw. 

Potasch

Aan boord van Amsterdamse schepen komen we regelmatig vaten potasch tegen in scheepsverklaringen. Eerste associatie met het begrip potasch zijn de kluchten met de Joodse kooplieden Potasch en Perlemoer in de hoofdrol. Maar wat is potasch eigenlijk? Waar kwam het vandaan en waar werd het voor gebruikt? 

Eerste algemene zeventiende-eeuwse Nederlandse HTR-model gepubliceerd!

De afgelopen jaren zijn er in ons project Crowd Leert Computer Lezen enorm veel scans getranscribeerd. Een groot deel van deze scans zijn gebruikt in een Transkribus-model dat samen met Chronicling Novelty is gemaakt en dat nu voor alle gebruikers van Transkribus gratis beschikbaar wordt gemaakt. Een droom wordt daarmee werkelijkheid: de lastig leesbare handschriften uit de zeventiende eeuw zijn voortaan automatisch te lezen! 

Historische datum 22-12-2021
vondst

Adriana vanden Bergh als Euterpe

De Amsterdamse koopman Jan vanden Berch legateerde op 24 mei 1650 ‘aen sijn broeders dochter Adriana vanden Berch haer Contrefeijtsel geschildert door Jacob Backer mette vergulde lijst’. Het hart van musicoloog Thiemo Wind maakte een sprongetje van vreugde bij het vinden van dit testament. Eindelijk was het raadsel opgelost. De vondst leidde tot een dubbele identificatie. 

Historische datum 24 mei 1650

Botto's American Dream

Op twaalfjarige leeftijd vertrekt Botto Scultetus Aeneae met een Amerikaans schip naar de Verenigde Staten, vol verwachtingen van heldendaden en avontuur. Op veertienjarige leeftijd staat hij weer op de stoep van zijn ouderlijk huis in Amsterdam, volledig berooid, verwaarloosd, en getraumatiseerd. 

Lea Ambrosius, de vrouw van dertig testamenten

Tijdens het indexeren bij Alle Amsterdamse Akten kwam een naam wel heel vaak voor: Lea Ambrosius de Swart. Ze liet in de periode 1671-1678 bijna jaarlijks (tot zelfs vijf keer per jaar) een testament opstellen voor de Amsterdamse notaris Jacob de Winter. Wie was deze vrouw en waarom ging zij zo vaak naar de notaris? 

Vechten op de Witte Duif

De eerste keer dat een Europees schip de Hudsonrivier opvoer was in 1609. Toen was het de 'Halve Maen', waarop Henry Hudson kapitein was. Daarom draagt de rivier nu zijn naam. Na de 'Halve Maen' volgden diverse Nederlandse schepen, allemaal op zoek naar bevervellen en andere pelterijen die van de lokale bevolking gekocht konden worden. Meestal verliep de handel met de inheemsen goed. Maar soms niet. Dit is het verhaal van een handelsreis die bijna verkeerd afliep. 

Historische datum December 1619

Steentje
bijdragen?

Lees hier hoe