Op water en droog (rogge)brood

Middeleeuwse en vroegmoderne kerkers worden vaak verbeeld als donkere, vochtige holen gevuld met smoezelige gevangenen. Als we de door vrijwilliger Jan van Wassenhove gevonden getuigenis van een gearresteerde koopman mogen geloven, bevond zich onder het stralende Stadhuis van Amsterdam een gevangenis die aan alle duistere clichés voldeed. 

Historische datum 28 december 1708

Zweeds-Amsterdamse slavenhandel

In september 1794 vertrok Marten Dreewes met het slavenschip d'Elmina Pacquet van Amsterdam naar de kust van Guinee om daar tot slaaf gemaakte mensen te kopen. Het schip d'Elmina Pacquet was eigendom van de reders Johannes Fåhraeus en Johan Joachim Laurin, twee Zweedse immigranten die in Amsterdam een succesvol handelshuis runden. Wat gebeurde er tijdens deze reis? 

Historische datum 7 september 1798

Behangselschilders Jacob Cats, Rutger Camerling en Hendrik Mooij in het Oude Hof

Op 25 oktober is het weer de Europese Dag voor Justitie. Verklaringen die voor de notaris zijn afgelegd konden (en kunnen nog steeds) dienen als bewijs tijdens de rechtsgang. Wellicht is de verklaring van drie jonge behangselschilders bij notaris Philippus Dorfling daar ook een voorbeeld van, al ging het slechts om een paar kopjes koffie en thee. 

Historische datum 26 januari 1761

Consternatie in de kostschool

Cornelis van Santen hield Jan Fokke stevig beet, terwijl Anna Blauwduif schreeuwde: ‘Vermoord den Hond, hij heeft U Broeder helpen vermoorden’. Een ontmoeting tussen Amsterdamse familieleden en bekenden in de Franse kostschool van kostschoolhouder Hieronimus Franciscus de Hautepenne de la Tour in Abcoude leidde tot een flinke vechtpartij. 

Historische datum 23 maart 1746

Steentje
bijdragen?

Lees hier hoe  

De wereld van de WIC in transportakten

In het kantoor van Hendrik Schaef was het een komen en gaan van WIC-personeel. Dankzij de transportakten weten we straks wie ze waren, waar ze vandaan kwamen, én welke rol de Amsterdamse gasterijhouders speelden als begunstigden van de vaak torenhoge schulden. 

Historische datum 1639-1660

Zelf
onderzoeken?

Ga naar de index  

The ​Bronx

De stad New York bestaat uit vijf stadsdelen of boroughs. Drie daarvan hebben een naam die met Nederland te maken heeft: Staten Island (genoemd naar de Staten Generaal), Brooklyn (Breukelen) en de Bronx. Het verhaal van de naam van de Bronx loopt via Amsterdam. 

Scènes uit een huwelijk: Cornelis en Petronella

Relatieproblemen zijn van alle tijden. Hoewel ze soms gemoedelijk uitgepraat kunnen worden, loopt het helaas ook vaak uit de hand. Het eerste huwelijksjaar van het piepjonge stel Cornelis Meerkamp en Petronella Meyer was een opeenstapeling van schrijnende situaties, zo blijkt uit een reeks attestaties in 1776 en 1777 voor notaris Nathanaël Wilthuijzen. 

‘Ootmoedig hadden versogt om ook eens te moogen spreeken’

Over de levens van slaafgemaakte kinderen in het vroegmoderne rijk van de Republiek was nog maar weinig bekend. Ze hebben maar weinig sporen achtergelaten in de archieven en de bronnen die er zijn, zijn vaak opgesteld vanuit het perspectief van de kolonisator. Diepgaand archiefonderzoek naar slaafgemaakte kinderen in de achttiende eeuw wijst echter uit dat zij een belangrijke en bijzondere rol vervulden binnen het slavernijsysteem. In een zeldzame attestatie opgesteld bij de Amsterdamse notaris Jelmer de Bruyn komen drie slaafgemaakte kinderen, Sambij, Biree en Porx, zélf aan het woord. 

Historische datum 19 augustus 1765

Atypische diplomaten: de familie Renard

Den Haag was niet de onbetwiste diplomatieke hoofdstad van de Republiek: ook in Amsterdam krioelde het van de diplomatieke gezanten. Echter hielden deze zich soms maar sporadisch bezig met diplomatie. De diplomatieke familie Renard bestond uit visliefhebbers, potentiële schoonmaaksters en raamspringers, die hun sporen hebben achtergelaten in het notarieel archief. 

Steentje
bijdragen?

Lees hier hoe  

Over het
project

Meer informatie  
projectupdate

17,302

akten deze maand

vondst

De Portugees-Joodse schilder Abraham Mendes

In de verbrande protocollen van notaris Benedict Baddel (1594-1658) kwam AAA-vrijwilliger Freek van Eeden afgelopen december een machtiging uit 1639 tegen van de onbekende schilder Abraham Mendes. Wie was Abraham Mendes? 

Historische datum december 1639
vondst

Pestdoden in Amsterdamse akten

In de eerste driekwart van de zeventiende eeuw werd Amsterdam bij herhaling getroffen door pestepidemieën. Begraafregistraties tijdens met name pestjaren blijken erg incompleet te zijn. Het Amsterdamse notariële archief vormt een interessante bron om onbekende Amsterdamse pestdoden te achterhalen. 

​In memoriam: Petra Schoenmaker

Zaterdag 24 oktober is Petra Schoenmaker overleden. Ze was nog maar 54 jaar oud en één van onze trouwste en liefste vrijwilligers. 

Opnieuw twee opvarenden van de Rooswijk in AAA

Onlangs vonden en vrijwilligers van Alle Amsterdamse Akten weer twee namen van opvarenden van het in 1740 vergane VOC-schip de Rooswijk. Scheepsjongen Adrianus Steenbergh en Dirk Sanders, de jongere broer van onderstuurman Michiel Sanders Wat weten we over deze bemanningsleden? Waar kwamen zij vandaan en wie waren hun ouders? Vrijwilligers Els Vermij en Willem-Jan van Grondelle doken in de archieven. 

Over het
project

Meer informatie  

De wereld van de WIC in transportakten

In het kantoor van Hendrik Schaef was het een komen en gaan van WIC-personeel. Dankzij de transportakten weten we straks wie ze waren, waar ze vandaan kwamen, én welke rol de Amsterdamse gasterijhouders speelden als begunstigden van de vaak torenhoge schulden. 

Historische datum 1639-1660
projectupdate

8,705,979

aantal scans

vondst

De Portugees-Joodse schilder Abraham Mendes

In de verbrande protocollen van notaris Benedict Baddel (1594-1658) kwam AAA-vrijwilliger Freek van Eeden afgelopen december een machtiging uit 1639 tegen van de onbekende schilder Abraham Mendes. Wie was Abraham Mendes? 

Historische datum december 1639

Op water en droog (rogge)brood

Middeleeuwse en vroegmoderne kerkers worden vaak verbeeld als donkere, vochtige holen gevuld met smoezelige gevangenen. Als we de door vrijwilliger Jan van Wassenhove gevonden getuigenis van een gearresteerde koopman mogen geloven, bevond zich onder het stralende Stadhuis van Amsterdam een gevangenis die aan alle duistere clichés voldeed. 

Historische datum 28 december 1708

The ​Bronx

De stad New York bestaat uit vijf stadsdelen of boroughs. Drie daarvan hebben een naam die met Nederland te maken heeft: Staten Island (genoemd naar de Staten Generaal), Brooklyn (Breukelen) en de Bronx. Het verhaal van de naam van de Bronx loopt via Amsterdam. 

vondst

Pestdoden in Amsterdamse akten

In de eerste driekwart van de zeventiende eeuw werd Amsterdam bij herhaling getroffen door pestepidemieën. Begraafregistraties tijdens met name pestjaren blijken erg incompleet te zijn. Het Amsterdamse notariële archief vormt een interessante bron om onbekende Amsterdamse pestdoden te achterhalen. 

Zweeds-Amsterdamse slavenhandel

In september 1794 vertrok Marten Dreewes met het slavenschip d'Elmina Pacquet van Amsterdam naar de kust van Guinee om daar tot slaaf gemaakte mensen te kopen. Het schip d'Elmina Pacquet was eigendom van de reders Johannes Fåhraeus en Johan Joachim Laurin, twee Zweedse immigranten die in Amsterdam een succesvol handelshuis runden. Wat gebeurde er tijdens deze reis? 

Historische datum 7 september 1798

Scènes uit een huwelijk: Cornelis en Petronella

Relatieproblemen zijn van alle tijden. Hoewel ze soms gemoedelijk uitgepraat kunnen worden, loopt het helaas ook vaak uit de hand. Het eerste huwelijksjaar van het piepjonge stel Cornelis Meerkamp en Petronella Meyer was een opeenstapeling van schrijnende situaties, zo blijkt uit een reeks attestaties in 1776 en 1777 voor notaris Nathanaël Wilthuijzen. 

​In memoriam: Petra Schoenmaker

Zaterdag 24 oktober is Petra Schoenmaker overleden. Ze was nog maar 54 jaar oud en één van onze trouwste en liefste vrijwilligers. 

Behangselschilders Jacob Cats, Rutger Camerling en Hendrik Mooij in het Oude Hof

Op 25 oktober is het weer de Europese Dag voor Justitie. Verklaringen die voor de notaris zijn afgelegd konden (en kunnen nog steeds) dienen als bewijs tijdens de rechtsgang. Wellicht is de verklaring van drie jonge behangselschilders bij notaris Philippus Dorfling daar ook een voorbeeld van, al ging het slechts om een paar kopjes koffie en thee. 

Historische datum 26 januari 1761

‘Ootmoedig hadden versogt om ook eens te moogen spreeken’

Over de levens van slaafgemaakte kinderen in het vroegmoderne rijk van de Republiek was nog maar weinig bekend. Ze hebben maar weinig sporen achtergelaten in de archieven en de bronnen die er zijn, zijn vaak opgesteld vanuit het perspectief van de kolonisator. Diepgaand archiefonderzoek naar slaafgemaakte kinderen in de achttiende eeuw wijst echter uit dat zij een belangrijke en bijzondere rol vervulden binnen het slavernijsysteem. In een zeldzame attestatie opgesteld bij de Amsterdamse notaris Jelmer de Bruyn komen drie slaafgemaakte kinderen, Sambij, Biree en Porx, zélf aan het woord. 

Historische datum 19 augustus 1765

Opnieuw twee opvarenden van de Rooswijk in AAA

Onlangs vonden en vrijwilligers van Alle Amsterdamse Akten weer twee namen van opvarenden van het in 1740 vergane VOC-schip de Rooswijk. Scheepsjongen Adrianus Steenbergh en Dirk Sanders, de jongere broer van onderstuurman Michiel Sanders Wat weten we over deze bemanningsleden? Waar kwamen zij vandaan en wie waren hun ouders? Vrijwilligers Els Vermij en Willem-Jan van Grondelle doken in de archieven. 

Consternatie in de kostschool

Cornelis van Santen hield Jan Fokke stevig beet, terwijl Anna Blauwduif schreeuwde: ‘Vermoord den Hond, hij heeft U Broeder helpen vermoorden’. Een ontmoeting tussen Amsterdamse familieleden en bekenden in de Franse kostschool van kostschoolhouder Hieronimus Franciscus de Hautepenne de la Tour in Abcoude leidde tot een flinke vechtpartij. 

Historische datum 23 maart 1746

Atypische diplomaten: de familie Renard

Den Haag was niet de onbetwiste diplomatieke hoofdstad van de Republiek: ook in Amsterdam krioelde het van de diplomatieke gezanten. Echter hielden deze zich soms maar sporadisch bezig met diplomatie. De diplomatieke familie Renard bestond uit visliefhebbers, potentiële schoonmaaksters en raamspringers, die hun sporen hebben achtergelaten in het notarieel archief. 

Steentje
bijdragen?

Lees hier hoe