TAG   18e eeuw

Maak me geen Haarlemmerdijkies

'Ik waarschuw jullie: maak me geen haarlemmerdijkies….'. De Haarlemmerdijk was in de 17e en 18e eeuw berucht om de ruzie, scheld- en vechtpartijen. De nieuwe zoekmogelijkheden dankzij Handwritten Text Recognition leveren volop nieuwe verhalen die deze turbulente historie bevestigen. 

Zweeds-Amsterdamse slavenhandel

In september 1794 vertrok Marten Dreewes met het slavenschip d'Elmina Pacquet van Amsterdam naar de kust van Guinee om daar tot slaaf gemaakte mensen te kopen. Het schip d'Elmina Pacquet was eigendom van de reders Johannes Fåhraeus en Johan Joachim Laurin, twee Zweedse immigranten die in Amsterdam een succesvol handelshuis runden. Wat gebeurde er tijdens deze reis? 

Historische datum 7 september 1798

‘Ootmoedig hadden versogt om ook eens te moogen spreeken’

Over de levens van slaafgemaakte kinderen in het vroegmoderne rijk van de Republiek was nog maar weinig bekend. Ze hebben maar weinig sporen achtergelaten in de archieven en de bronnen die er zijn, zijn vaak opgesteld vanuit het perspectief van de kolonisator. Diepgaand archiefonderzoek naar slaafgemaakte kinderen in de achttiende eeuw wijst echter uit dat zij een belangrijke en bijzondere rol vervulden binnen het slavernijsysteem. In een zeldzame attestatie opgesteld bij de Amsterdamse notaris Jelmer de Bruyn komen drie slaafgemaakte kinderen, Sambij, Biree en Porx, zélf aan het woord. 

Historische datum 19 augustus 1765

Atypische diplomaten: de familie Renard

Den Haag was niet de onbetwiste diplomatieke hoofdstad van de Republiek: ook in Amsterdam krioelde het van de diplomatieke gezanten. Echter hielden deze zich soms maar sporadisch bezig met diplomatie. De diplomatieke familie Renard bestond uit visliefhebbers, potentiële schoonmaaksters en raamspringers, die hun sporen hebben achtergelaten in het notarieel archief. 

Steentje
bijdragen?

Lees hier hoe  

Sweriges Waapen

Amsterdam was van de late zestiende tot de negentiende eeuw nauw betrokken bij de slavenhandel en de slavernij. Dat er ook Zweden betrokken waren bij de Amsterdamse slavenhandel is tot nu toe niet erg bekend. AAA-vrijwilligers Els Vermij en Willem-Jan van Grondelle troffen opnieuw een Zweeds-Amsterdams slavenschip aan: Sweriges Waapen. 

Scènes uit een huwelijk: Cornelis en Petronella

Relatieproblemen zijn van alle tijden. Hoewel ze soms gemoedelijk uitgepraat kunnen worden, loopt het helaas ook vaak uit de hand. Het eerste huwelijksjaar van het piepjonge stel Cornelis Meerkamp en Petronella Meyer was een opeenstapeling van schrijnende situaties, zo blijkt uit een reeks attestaties in 1776 en 1777 voor notaris Nathanaël Wilthuijzen. 

Opnieuw twee opvarenden van de Rooswijk in AAA

Onlangs vonden en vrijwilligers van Alle Amsterdamse Akten weer twee namen van opvarenden van het in 1740 vergane VOC-schip de Rooswijk. Scheepsjongen Adrianus Steenbergh en Dirk Sanders, de jongere broer van onderstuurman Michiel Sanders Wat weten we over deze bemanningsleden? Waar kwamen zij vandaan en wie waren hun ouders? Vrijwilligers Els Vermij en Willem-Jan van Grondelle doken in de archieven. 

Steentje
bijdragen?

Lees hier hoe  

Over het
project

Meer informatie  
projectupdate

731

aantal notarissen

vondst

Een Rembrandt in het voorhuis

De hoogbejaarde Teuntje Hartsen wil graag haar testament op laten maken. Daarin laat zij wel een heel bijzonder object na aan haar dochter Cornelia, namelijk een schilderij van haar grootouders geschilderd door Rembrandt van Rijn. Hiermee wordt de aanname van juffrouw Van Eeghen uit 1969 bevestigd. 

Historische datum 19 december 1732

Behangselschilders Jacob Cats, Rutger Camerling en Hendrik Mooij in het Oude Hof

Op 25 oktober is het weer de Europese Dag voor Justitie. Verklaringen die voor de notaris zijn afgelegd konden (en kunnen nog steeds) dienen als bewijs tijdens de rechtsgang. Wellicht is de verklaring van drie jonge behangselschilders bij notaris Philippus Dorfling daar ook een voorbeeld van, al ging het slechts om een paar kopjes koffie en thee. 

Historische datum 26 januari 1761

Consternatie in de kostschool

Cornelis van Santen hield Jan Fokke stevig beet, terwijl Anna Blauwduif schreeuwde: ‘Vermoord den Hond, hij heeft U Broeder helpen vermoorden’. Een ontmoeting tussen Amsterdamse familieleden en bekenden in de Franse kostschool van kostschoolhouder Hieronimus Franciscus de Hautepenne de la Tour in Abcoude leidde tot een flinke vechtpartij. 

Historische datum 23 maart 1746

Over het
project

Meer informatie  

Maak me geen Haarlemmerdijkies

'Ik waarschuw jullie: maak me geen haarlemmerdijkies….'. De Haarlemmerdijk was in de 17e en 18e eeuw berucht om de ruzie, scheld- en vechtpartijen. De nieuwe zoekmogelijkheden dankzij Handwritten Text Recognition leveren volop nieuwe verhalen die deze turbulente historie bevestigen. 

Sweriges Waapen

Amsterdam was van de late zestiende tot de negentiende eeuw nauw betrokken bij de slavenhandel en de slavernij. Dat er ook Zweden betrokken waren bij de Amsterdamse slavenhandel is tot nu toe niet erg bekend. AAA-vrijwilligers Els Vermij en Willem-Jan van Grondelle troffen opnieuw een Zweeds-Amsterdams slavenschip aan: Sweriges Waapen. 

vondst

Een Rembrandt in het voorhuis

De hoogbejaarde Teuntje Hartsen wil graag haar testament op laten maken. Daarin laat zij wel een heel bijzonder object na aan haar dochter Cornelia, namelijk een schilderij van haar grootouders geschilderd door Rembrandt van Rijn. Hiermee wordt de aanname van juffrouw Van Eeghen uit 1969 bevestigd. 

Historische datum 19 december 1732

Zweeds-Amsterdamse slavenhandel

In september 1794 vertrok Marten Dreewes met het slavenschip d'Elmina Pacquet van Amsterdam naar de kust van Guinee om daar tot slaaf gemaakte mensen te kopen. Het schip d'Elmina Pacquet was eigendom van de reders Johannes Fåhraeus en Johan Joachim Laurin, twee Zweedse immigranten die in Amsterdam een succesvol handelshuis runden. Wat gebeurde er tijdens deze reis? 

Historische datum 7 september 1798

Scènes uit een huwelijk: Cornelis en Petronella

Relatieproblemen zijn van alle tijden. Hoewel ze soms gemoedelijk uitgepraat kunnen worden, loopt het helaas ook vaak uit de hand. Het eerste huwelijksjaar van het piepjonge stel Cornelis Meerkamp en Petronella Meyer was een opeenstapeling van schrijnende situaties, zo blijkt uit een reeks attestaties in 1776 en 1777 voor notaris Nathanaël Wilthuijzen. 

Behangselschilders Jacob Cats, Rutger Camerling en Hendrik Mooij in het Oude Hof

Op 25 oktober is het weer de Europese Dag voor Justitie. Verklaringen die voor de notaris zijn afgelegd konden (en kunnen nog steeds) dienen als bewijs tijdens de rechtsgang. Wellicht is de verklaring van drie jonge behangselschilders bij notaris Philippus Dorfling daar ook een voorbeeld van, al ging het slechts om een paar kopjes koffie en thee. 

Historische datum 26 januari 1761

‘Ootmoedig hadden versogt om ook eens te moogen spreeken’

Over de levens van slaafgemaakte kinderen in het vroegmoderne rijk van de Republiek was nog maar weinig bekend. Ze hebben maar weinig sporen achtergelaten in de archieven en de bronnen die er zijn, zijn vaak opgesteld vanuit het perspectief van de kolonisator. Diepgaand archiefonderzoek naar slaafgemaakte kinderen in de achttiende eeuw wijst echter uit dat zij een belangrijke en bijzondere rol vervulden binnen het slavernijsysteem. In een zeldzame attestatie opgesteld bij de Amsterdamse notaris Jelmer de Bruyn komen drie slaafgemaakte kinderen, Sambij, Biree en Porx, zélf aan het woord. 

Historische datum 19 augustus 1765

Opnieuw twee opvarenden van de Rooswijk in AAA

Onlangs vonden en vrijwilligers van Alle Amsterdamse Akten weer twee namen van opvarenden van het in 1740 vergane VOC-schip de Rooswijk. Scheepsjongen Adrianus Steenbergh en Dirk Sanders, de jongere broer van onderstuurman Michiel Sanders Wat weten we over deze bemanningsleden? Waar kwamen zij vandaan en wie waren hun ouders? Vrijwilligers Els Vermij en Willem-Jan van Grondelle doken in de archieven. 

Consternatie in de kostschool

Cornelis van Santen hield Jan Fokke stevig beet, terwijl Anna Blauwduif schreeuwde: ‘Vermoord den Hond, hij heeft U Broeder helpen vermoorden’. Een ontmoeting tussen Amsterdamse familieleden en bekenden in de Franse kostschool van kostschoolhouder Hieronimus Franciscus de Hautepenne de la Tour in Abcoude leidde tot een flinke vechtpartij. 

Historische datum 23 maart 1746

Atypische diplomaten: de familie Renard

Den Haag was niet de onbetwiste diplomatieke hoofdstad van de Republiek: ook in Amsterdam krioelde het van de diplomatieke gezanten. Echter hielden deze zich soms maar sporadisch bezig met diplomatie. De diplomatieke familie Renard bestond uit visliefhebbers, potentiële schoonmaaksters en raamspringers, die hun sporen hebben achtergelaten in het notarieel archief.